สาระน่ารู้ เรื่อง การป้องกันโรคไข้หวัดนกในช่วงเทศกาลตรุษจีน โดย คณะกรรมการควบคุมโรคติดเชื้อ โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์
เป็ด ไก่ เป็นเนื้อสัตว์ที่นิยมนำมาปรุงเป็นของเซ่นไหว้ ทำให้มีการเคลื่อนย้ายสัตว์ปีกเข้ามาในพื้นที่กรุงเทพมหานครเป็นจำนวนมาก และมักมีการเยี่ยมเยือน
ไปมาหาสู่กันระหว่างเครือญาติทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ และจากกรณีที่มีการเกิดโรคไข้หวัดนกที่ประเทศกัมพูชา (วันที่ 3 พ.ย.2554 ในหมู่บ้าน
โอร์ปองม๊วน ต.ตาเกรียม อ.บาณน จ.พระตะบอง) และมีการตรวจพบเชื้อไข้หวัดนกในซากไก่จากตลาดค้าสัตว์ปีกของเขตปกครองพิเศษฮ่องกง ประกอบกับ
สภาพภูมิอากาศในฤดูหนาวซึ่งเอื้อต่อการแพร่ระบาด กรมควบคุมโรคจึงขอให้คำแนะนำแก่ประชาชนดังนี้
1. เนื้อไก่ เป็ด ไข่ไก่ และไข่เป็ดที่มีขายอยู่ตามท้องตลาด ถือว่ามีความปลอดภัย สามารถบริโภคได้
ตามปกติ แต่ต้องปรุงให้สุกก่อนรับประทาน
2. งดการรับประทานเนื้อไก่ เป็ด กึ่งสุก กึ่งดิบ สำหรับไก่ เป็ด ที่ประชาชนเตรียมไว้ในพิธีเซ่นไหว้
ในช่วงตรุษจีน เนื่องจากนิยมต้มแบบไม่ให้สุกมากนัก ก่อนที่จะนำมาบริโภคให้นำมาปรุงให้สุกดีอีกครั้ง
ผู้ประกอบอาหารทั้งเพื่อการจำหน่ายและแม่บ้านที่เตรียมอาหารในครัวเรือน
1. ควรเลือกซื้อ ไก่สด เป็ดสด ที่ไม่มีลักษณะบ่งชี้ว่าอาจตายด้วยโรคติดเชื้อ เช่น เนื้อมีสีคล้ำ หรือมี
จุดเลือดออก สำหรับไข่ควรเลือกฟองที่ดูสดใหม่และไม่มีมูลสัตว์ติดที่เปลือก และควรล้างให้สะอาด
ก่อนนำมาปรุงอาหาร
2. ไม่ใช้มือที่เปื้อนมาจับต้องจมูก ตา และปาก และหมั่นล้างมือบ่อย ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจาก
จับต้องเนื้อสัตว์ เครื่องในสัตว์ และเปลือกไข่ที่มูลสัตว์เปื้อน
3. แยกเขียงสำหรับหั่นอาหารที่ปรุงสุกแล้ว หรือผัก ผลไม้ โดยเฉพาะ ไม่ใช้เขียงเดียวกัน
1. ต้องไม่ซื้อไก่ เป็ด ที่มีอาการผิดปกติจากการติดเชื้อ เช่น ซึม หงอย ขนฟู หน้า หงอนหรือเหนียงบวมคล้ำ มีน้ำมูก หรือขี้ไหล หรือไก่-เป็ดที่ตาย มาชำแหละ
2. ไม่ขังสัตว์ปีกจำพวกไก่ เป็ด ห่าน ฯลฯ ที่รอการชำแหละไว้ในกรงใกล้ ๆ กัน เพราะจะเป็นปัจจัยเสี่ยงให้เชื้อโรคกลายพันธุ์ จนอาจเกิดเชื้อสายพันธุ์ใหม่ที่เป็น
อันตรายทั้งต่อคนและสัตว์
3. ควรทำความสะอาดกรงและอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอด้วยน้ำและผงซักฟอก และนำไปผึ่งกลางแดดจัด ๆ และราดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อเดือนละ 1-2 ครั้ง
4. หากสัตว์ที่ชำแหละมีลักษณะผิดปกติ เช่น มีจุดเลือดออก มีน้ำเลือดคั่ง หรือจุดเนื้อตายสีขาวที่เครื่องใน หรือเนื้อสัตว์มีสีผิดปกติ ต้องไม่นำไปจำหน่าย และ
รีบแจ้งให้เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์มาตรวจสอบทันที
5. ล้างบริเวณที่ชำแหละให้สะอาดด้วยน้ำผงซักฟอกหลังเสร็จสิ้นการชำแหละไก่ และควรราดน้ำยาฆ่าเชื้อโรค เดือนละ 1-2 ครั้ง
6. ดูแลระมัดระวังตนเองอย่างถูกต้อง โดยใช้อุปกรณ์ป้องกันร่างกาย เช่น พลาสติก หรือผ้ากันเปื้อน ผ้าปิดปาก จมูก ถุงมือ แว่นตา รองเท้าบู๊ต และหมั่นล้างมือ
บ่อย ๆ
7. รีบอาบน้ำชำระร่างกายด้วยน้ำและสบู่ให้สะอาด และต้องเปลี่ยนเสื้อผ้าทุกครั้งหลังปฏิบัติงานเสร็จ ส่วนเสื้อผ้าชุดเดิม เครื่องป้องกันร่างกาย เช่น พลาสติก
หรือผ้ากันเปื้อน ผ้าปิดปาก จมูก ถุงมือ แว่นตา รองเท้าบู๊ต ควรนำไปซักหรือล้างให้สะอาด ผึ่งกลางแดดให้แห้งสนิทก่อนนำมาใช้อีกครั้ง
1. งดซื้อสัตว์จากฟาร์มที่มีสัตว์ตายมากผิกปกติ
2. เมื่อขนส่งสัตว์เสร็จในแต่ละวัน ต้องรีบล้างทำความสะอาดรถให้สะอาดด้วยน้ำผสมผงซักฟอก สำหรับกรมขนสัตว์ควรราดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อซ้ำอีกครั้ง
3. ควรดูแล ระมัดระวังตนเองโดยการใช้อุปกรณ์ป้องกันร่างกาย เช่น ผ้าปิดปากจมูก ถุงมือ แว่นตา รองเท้าบู๊ต และต้องหมั่นล้างมือบ่อย ๆ
4. รีบอาบน้ำชำระร่างกายด้วยน้ำและสบู่ให้สะอาด และต้องเปลี่ยนเสื้อผ้าทุกครั้งหลังปฏิบัติงานเสร็จ ส่วนเสื้อผ้าชุดเดิม เครื่องป้องกันร่างกาย เช่น พลาสติก
หรือผ้ากันเปื้อน ผ้าปิดปากจมูก ถุงมือ แว่นตา รองเท้าบู๊ต ควรนำไปซักหรือล้างให้สะอาด ผึ่งกลางแดดให้แห้งสนิทก่อนนำมาใช้อีกครั้ง
เกษตรกรผู้เลี้ยงไก่ เป็ด
1. หากมีไก่ตาย เป็ดตาย ไม่ว่าด้วยสาเหตุใด ให้รีบปรึกษาเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ในพื้นที่ทันที ต้องไม่นำไก่ เป็ดที่ป่วยหรือตายออกมาจำหน่าย และให้ทำลายซาก
สัตว์ตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์อย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันการแพร่เชื้อมาสู่สัตว์อื่นหรือคน
2. เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ต้องป้องกันสัตว์ปีกของตนไม่ให้ติดเชื้อไข้หวัดนก โดยปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์และเจ้าหน้าที่สาะารณสุขอย่างเคร่งครัด
1. หลีกเลี่ยงการเข้าพื้นที่ในฟาร์มสัตว์ปีก
2. หลีกเลี่ยงการคลุกคลีกับผู้ป่วยปอดอักเสบ
3. รับประทานเื้นื้อไก่และไข่ที่ปรุงสุก
4. หลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ปีกที่ป่วยตาย
5. ล้างมือทุกครั้งด้วยสบู่และน้ำ หลังการสัมผัสสัตว์ปีกและสิ่งคัดหลั่ง เช่น
น้ำมูก น้ำลายของสัตว์ปีก
1. การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
2. การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เช่น เนื้อ ไข่ นม ผัก ผลไม้ เช่น ฝรั่ง ซึ่งอุดมด้วยวิตามินซี
3. รับประทานอาหารที่สะอาดและปรุงสุกอย่างทั่วถึง ไม่นำสัตว์ปีกที่ป่วยมาปรุงเพื่อเป็นอาหาร
4. การพักผ่อนนอนหลับให้เพียงพอ
5. การใช้ช้อนกลางในการรับประทานอาหารร่วมกัน
6. ปฏิบัติตาม 5 พฤติกรรมป้องกันไข้หวัดใหญ่
ปิด ปิดปากปิดจมูกเมื่อป่วย ไอจาม ใช้กระดาษทิชชู สวมหน้ากากอนามัย หรือไอใส่ต้นแขนตนเอง
ล้าง ล้างมือบ่อย ๆ ก่อนรับประทานอาหาร หลังไอจาม สั่งน้ำมูก ดูแลผู้ป่วย ขับถ่าย จับต้องสัตว์ และล้างเช็ดทำความสะอาดสิ่งของ พื้นผิวที่มี
คนสัมผัสมาก
เลี่ยง เลี่ยงการอยู่ใกล้ผู้มีอาการป่วย มีไข้ ไอ จาม หลีกเลี่ยงสถานที่ที่คนมาอยู่ร่วมกันจำนวนมาก
หยุด หยุดงาน หยุดเรียน หยุดกิจกรรมกับผู้อื่นเมื่อป่วย เพื่อให้หายป่วยเร็ว และไม่แพร่เชื้อให้คนอื่น
ฉีด ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ในกลุ่มเสี่ยงป่วยรุนแรงตามคำแนะนำของกระทรวงสาธารณสุข
โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร
เลขที่ 8 แขวงและเขตบางคอแหลม กรุงเทพมหานคร 10120
โทรศัพท์ : 02-289-7000-7003 , E-mail Address : ccharoenkrung@hotmail.com